DEMENTIE

Elke 4 seconden krijgt iemand ergens ter wereld dementie. In 2030 zullen wereldwijd ongeveer 40 procent meer mensen met dementie leven dan in 2019. Dat blijkt uit een studie van de Wereldgezondheidsorganisatie.Volgens de WHO is dementie dan ook prioriteit nummer 1.

De kans dat iemand dementie krijgt is 1 op 5. Bij vrouwen is dat zelfs 1 op 3. Vlaanderen en het Brusselse Gewest tellen momenteel zo’n 141.000 mensen met dementie. Dat aantal zal volgens prognoses meer dan verdubbelen, tot 283.000 in 2070.

 

 

DIAGNOSE & BEHANDELINGEN

 

Symptomen

De eerste tekenen van dementie verschillen van persoon tot persoon en naargelang de oorzaak van dementie. Doorgaans is dementie chronisch en progressief van karakter. De evolutie is echter afhankelijk van de hersenziekte die de dementie veroorzaakt. Geheugenverlies staat meestal op de voorgrond, zeker bij een ziekte van Alzheimer, maar dat is niet bij alle oorzaken van dementie zo. De stemming, persoonlijkheid en het gedrag van personen met dementie kunnen ook veranderen. Welke symptomen er precies optreden, wordt bepaald door de aard, plaats en ernst van de afwijkingen in de hersenen.

Hierna een korte opsomming:

• Vergeetachtigheid
• Problemen met dagelijkse handelingen
• Vergissingen met tijd en plaats
• Taalproblemen
• Kwijtraken van spullen
• Slecht beoordelingsvermogen
• Terugtrekken uit sociale activiteiten
• Veranderingen in gedrag en karakter
• Onrust/agitatie/depressie
• Problemen met het zien

 

Het geheugen

Omdat geheugenstoornissen de meest herkenbare symptomen zijn bij dementie, verdient het geheugen aparte aandacht. Het geheugen is de cognitieve functie die het vaakst wordt gebruikt. We hebben het nodig om de meest uiteenlopende vormen van informatie op te slaan of op te roepen. In onze kennismaatschappij vormt het geheugen een hoeksteen voor het sociale en maatschappelijke functioneren. Opvallend bij dementie (vooral de Alzheimervariant) is het intact blijven van het langetermijngeheugen (=herinneringen), daar waar het kortetermijngeheugen (=nieuw opgeslagen informatie, zoals de datum van vandaag of de afspraak bij de dokter) als eerste achteruit gaat.

 

Diagnose

Vaak is er een leemte van ongeveer één jaar tussen de eerste symptomen van dementie en het melden ervan aan een vriend of de eigen partner. Daardoor gebeurt het dat pas twee tot drie jaar na de eerste tekenen een diagnose dementie wordt gesteld door een arts. De diagnose is een ingewikkeld proces en omvat zowel de neuroloog, behandelende huisarts, neuropsycholoog, en tal van testen, van neuropsychologische testen, beeldvorming van het brein, een eventuele lumbale vochtanalyse alsook het uitsluiten van andere mogelijke oorzaken (bv. recent hersentrauma, vasculaire laesies of depressive).

 

Behandeling

De behandeling van dementie bestaat uit meer dan medicatie. Cognitieve revalidatie in geheugenklinieken, psycho-educatie en psychologisch ondersteuning verdienen zeker ook een vermelding. We maken een onderscheid tussen medicamenteuze en niet-medicamenteuze behandeling.

 

 

OORZAKEN & PREVENTIE

 

Het syndementiamentia

Er zijn veel verschillende oorzaken van dementie, maar de meest voorkomende zijn de ziekte van Alzheimer, frontotemporale dementie, vasculaire dementie, Lewy body dementie en dementie bij de ziekte van Parkinson (ook wel Parkinsondementie genaamd). We lichten enkele oorzaken van dementie kort toe.

 

Risicofactoren

Er is geen enkelvoudige oorzaak van dementie aan te wijzen, tenzij in geval van erfelijke vormen (de zogenaamde familiale belasting). Een genmutatie veroorzaakt dan de hersenziekte. Wel kennen we een aantal ‘risicofactoren’. Dit zijn omstandigheden die de ziekte in de hand kunnen werken, maar die elk op zich geen rechtstreekse oorzaak van dementie zijn. Veralgemeende risicofactoren voor dementie zijn: leeftijd, rookgedrag/eetgewoonten, wonen in de nabijheid van een drukke snelweg/luchtvervuiling/toxines, graad van opleiding, sociale interacties, overgewicht, hoge bloeddruk, depressie en suikerziekte.

Bron: alzheimerliga.be